Safranbolu Köprülü Mehmet Paşa Muvakkithanesi ve Mücevher Ebced

Muvakkithane Kitabesi

Köprülü Mehmet Paşa’nın Safranbolu’da yaptırdığı, 1661 yılında ibadete açılan Camii avlusundaki, Kütüphane ve Muvakkithane’den, Muvakkithaneye ait kitabedir. Kitabede Ta’lik yazı ile şöyle yazılmıştır:

Bu vakfî Köprülüzade Mehmed Paşa merhumun | olub bünyad kıldı cümle ehl-i beldeyi ihya /
Yapıldı camisi yanına bir de kütübhane | bekâda ruh-i pakın rahmete gark eyleye Mevlâ /
Tanin-endazdır her saatin rakkasi gerdune | Bu yerlerde nazirin görmemişdir din ü dünya /
Mücevher saat-âsâ bak Kerîmi yazdı tarihin | Bina oldu ne alî bu muvakkithâne-i valâ /
H.1274 M.~1857

Kitabenin tarihi, sadece Noktalı harflerin hesaba alındığı mücevher ebced hesabı yöntemiyle düşülmüştür.

Tarihin noktalı olarak düşürüleceğine önceden mu’cem, cevher, cevherîn, cevâhir, mücevher, gevher, güher, menkût gibi
sözlerle işaret edilir. Burada, son satırdaki Mücevher kelimesi ile buna işaret edilmiştir.

Bu durumda kitabenin tarihi, “ Bina oldu ne alî bu muvakkithâne-i valâ” mısra’ındaki noktalı harfler hesaba alındığında; be(2) + nun(50) + ye(10) + nun(50) + ye(10) + be(2) + kaf(100) + te(400) + ha(600) + nun(50) = 1274 Hicri olarak bulunur. Bu da Milâdî 1857 senesine denk gelir.

Kitabedeki bazı kelimeler:
tanin: tınlamak, çınlamak
tanin-endâz: çınlayan, tınlayan
saat-âsâ: saat gibi
muvakkithane: zaman ölçümü yapılan yer, vaktin tayin edildiği yer
nazir(e): denk, eş, örnek, benzeyen
gerdun: dünya, felek

Etiketler: , , , , ,

Bir Yanıt to “Safranbolu Köprülü Mehmet Paşa Muvakkithanesi ve Mücevher Ebced”

  1. Hasan basri Diyor ki:

    Eksik hiç bir şey kalmamış, her açıdan doyurucu bir çalışma
    Teşekkürler..

Yorum yapın

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.