Beyazıt Devlet Kütüphanesi, II.Abdülhamid döneminde ve Şahsi bütçesinden de ayırdığı para ile, 1884 yılında, Kütüphane-i Umumî-i Osmanî adı ile Türkiye’nin ilk Millî kütüphanesi olarak, dualarla açılmıştır. 2009 yılında 125.yaşını dolduran kütüphanede bugün 600.000 üzerinde eser istifadeye sunulmuş durumdadır.
Kitabe, Kütüphane’nin Kütüphane olarak kullanılmak üzere düzenlenmeye başlandığı tarih olan hicri 1300, Miladi 1882 tarihlidir. Kitabede tarih düşüren olarak Saib ismi geçmektedir. Bu zât, İlmiyle ve hafızasıyla dünyaca ünlü, Ayaklı kütüphanelerimizin başında gelen, Kütüphane-i Umumî-i Osmanî’nin ikinci Hâfız-ı Kütüb’ü olan İsmail Sâib Sencer midir bilmiyorum zîra İsmail Sâib Sencer, hicri 1313 tarihinde, kitabe tarihinden 13 sene sonra, kütüphane 2.Hâfız-ı Kütübü olarak göreve atanmıştır. Bilenler bizi de aydınlatabilirse memnun olurum.
Orta kitabe Celî Sülüs, sağdaki ve soldaki kitabeler Celî Ta’lik hattıdır.
Orta Kitabe
Kütübhane-i Umumî-i Osmanî
1300 (M.~1882)
Sağdaki kitabe
Şehinşah-ı devran, idüb himmet | umuma kütübhâne yapdı nigû /
Bu Abdülhamid Han’ın Âsârıdır | felek etse lâik buna serfürû /
Didi tam tarih Saib kulu | açıldı umûmî kütüphane bu
nigû: f. Güzel, iyi
felek: Gök
serfürû: f. Baş eğme
Soldaki Kitabe
Hazret-i Abdülhamid Han lütf idüb | yapdi bir darü’l-kütüb gayet güzel /
Ol Şehinşah-ı maarifperverin | ömrün efzun ide Hak Azze ve Celle /
Çakr-ı Saib didi tarihi tam | bu kütüphane-i umumî bî-bedel
1301 (M.~1883)
efzun: f. fazla, çok ziyade
Not: Resimler aşağıdan çekildiği için perspektifi düzeltmek adına fotoğraflarda düzenleme yapıldı, bu sebeple hatlarda bir miktar bozulma hissedilebilir.
Etiketler: Bayezid, Beyazıt, Kütüphane, Kitabe, Osmanlıca, Sülüs, Ta'lik, İsmail Sâib
