Köprülü Mehmet Paşa’nın Safranbolu’da yaptırdığı, 1661 yılında ibadete açılan Camii avlusundaki, Kütüphane ve Muvakkithane’den, Muvakkithaneye ait kitabedir. Kitabede Ta’lik yazı ile şöyle yazılmıştır:

Bu vakfî Köprülüzade Mehmed Paşa merhumun | olub bünyad kıldı cümle ehl-i beldeyi ihya /
Yapıldı camisi yanına bir de kütübhane | bekâda ruh-i pakın rahmete gark eyleye Mevlâ /
Tanin-endazdır her saatin rakkasi gerdune | Bu yerlerde nazirin görmemişdir din ü dünya /
Mücevher saat-âsâ bak Kerîmi yazdı tarihin | Bina oldu ne alî bu muvakkithâne-i valâ /
H.1274 M.~1857

Kitabenin tarihi, sadece Noktalı harflerin hesaba alındığı mücevher ebced hesabı yöntemiyle düşülmüştür.

Tarihin noktalı olarak düşürüleceğine önceden mu’cem, cevher, cevherîn, cevâhir, mücevher, gevher, güher, menkût gibi
sözlerle işaret edilir. Burada, son satırdaki Mücevher kelimesi ile buna işaret edilmiştir.

Bu durumda kitabenin tarihi, “ Bina oldu ne alî bu muvakkithâne-i valâ” mısra’ındaki noktalı harfler hesaba alındığında; be(2) + nun(50) + ye(10) + nun(50) + ye(10) + be(2) + kaf(100) + te(400) + ha(600) + nun(50) = 1274 Hicri olarak bulunur. Bu da Milâdî 1857 senesine denk gelir.

Kitabedeki bazı kelimeler:
tanin: tınlamak, çınlamak
tanin-endâz: çınlayan, tınlayan
saat-âsâ: saat gibi
muvakkithane: zaman ölçümü yapılan yer, vaktin tayin edildiği yer
nazir(e): denk, eş, örnek, benzeyen
gerdun: dünya, felek

SerifeHanim 1

SerifeHanim 2

Üsküdar İmrahor, Ayazma mahallesi, Doğancılar caddesi üzerinde bulunan Üsküdar Mevlevîhanesi hazîresinde medfun bulunan Üsküdar Mevlevîhanesi yedinci(?) postnişîni Ahmed Arif Efendinin kızı Şerife hanımın, güzel bir hanım mezar taşı başlığı örneği de olan mezar taşı kitabesinde Ta’lik yazı ile şöyle yazmaktadır:

Ya Hazreti Muhammed Mevlâna Celâleddin-i Rûmî /

Üsküdar Mevlevîhanesi /
Postnişini Reşadetlû /
Ahmed Arif Efendi /
hazretlerinin kerîmesi /
ve Hafız Süleyman efendinin /
halîlesi merhume ve mağfurleha /
Şerife Saliha Hermez? hanımın /
Ruh-ı şerifi içün e’l-Fatiha /
fi 15 sene 1284 Safer (17 Haziran 1867) /
nemekahu Mısrî

Albaraka Türk 2008 Hat Yarışmasında Celi Ta’lik dalında maalesef birinciliğe laik bir eser bulunamadı. Tahsin Kurt bey’in Celi Ta’lik kıtası ikincilik ödülünün sahibi oldu. Kıtada şöyle yazılıdır:

Susuz değirmenlerin ne ile döner çarhı /

Kerem etmeyen beyin fakirden nedir farkı

Yardımseverlik temalı 2008 Albaraka Türk Hat Yarışması sonuçlandı. Kazanan sanatçılara buradan ulaşabilirsiniz.

Dereceye giren eserler Ayasofya Camii müzesinde Üst Galeride (üst kat) 30 Kasım 2008′e kadar sergilenecek.

Eserlerin küçük boyutta resimlerinin yer aldığı sergi broşürünü PDF olarak buradan indirebilirsiniz.

2005 yılında düzenlenen ilk Albaraka Türk Hat Yarışması eser kataoğuna da PDF olarak buradan ulaşabilirsiniz.

Tüyap, 27.İstanbul Kitap Fuarında 2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti Ajansı tarafından düzenlenen “Geleneksel Türk Kitap Sanatları: Bugünün Ustaları” sergisi bugün (01.11.2008 Cumartesi) sanatseverlerle buluştu.

Sergide, Ebru, Hüsn-i Hat, Tezhib, Minyatür, Ciltçilik alanlarında Alparslan Babaoğlu, Sadrettin Özçimi, Davut Bektaş, Osman Özçay gibi günümüz ustalarının ellerinden çıkan çok kıymetli eserler sergileniyor.

Beylikdüzü Tüyap Fuar merkezinde, 27.İstanbul Kitap Fuarı bünyesinde 6.Salon 102A standında bulunan sergi, 1-9 Kasım tarihleri arasında gezilebilecek.

Soldaki resimde Davut Bektaş hocanın Celî Sülüs Besmelesi önünde, sergide eserleri bulunan ustalar ve emeği geçenler görülüyor.

Kıymeti kaybedildiğinde anlaşılan nimetlerin başında gelen ve yitirildiğinde başka hiçbir şeyde kıymet bırakmayan sağlıkla ilgili, Kanunî Sultan Süleyman’ın anlam dolu gazelinin, eldeki sağlığın değerini hatırlattığı bu ölümsüzleşmiş parçası Hattatlar tarafından da Levhalarda en çok tercih edilen beyitlerden olmuştur. Burada bu beyitin 4 Hattat tarafından 4 farklı yazı çeşitinde yazılmış örnekleri görülebilir.

Yukarıdan aşağıya doğru birinci eserin yazı çeşiti Nesihtir (Nesih Celîsi de denebilir) ve Hattatı Hâlim Özyazıcıdır.  İkinci eser Sülüs yazıdır ve Hattatı Hacı Nuri Korman beydir.  Ta’lik yazıyla yazılmış üçüncü yazının hattatı Necmeddin Okyay’dır. Divanî hat ile yazılmış son yazı Ali Toy hattıdır.

4 yazıda da;

Halk içinde mûteber bir nesne yok devlet gibi,

Olmaya Devlet Cihânda bir nefes sıhhat gibi

yazılıdır.

Eserlerin Kaynakları:

Nesih eser, Hat Sanatının Şaheserleri kitabı.

Sülüs eser, Mahmud Bedrettin Yazır’ın Kalem Güzeli isimli kitabı.

Ta’lik eser, Hüsrev Subaşı’nın Yazıya Giriş isimli kitabı.

Divani eser, Süleyman Berk’in Hat Sanatımız isimli kitabından alındı.

Günümüz Hüsn-i Hat ustalarından Davut Bektaş hocanın, kendi eserlerini, Şevki Efendi’nin ve Bakkal Arif Efendi’nin Meşk Murakkalarını yüksek çözünürlükle istifadeye sunduğu sitesine buradan ulaşabilirsiniz.

Sol tarafta görünen eser, Davut Bektaş hocanın Müsenna Celî Sülüs bir istifidir. Ya Vedûd yazılıdır.

Vedûd, Allah’ın (c.c.) isimlerinden birisidir ve Seven, bütün mahlukatın hayrını isteyen, onlara ihsan eden anlamını taşır.

12 Klasik Türk Sanatı dalında, ve beraberinde Temel Sanat Bilgisi, Sanat Tarihi ve Osmanlıca gibi Klasik Sanatları tamamlayıcı dallarda da ders verecek olan, “Klasik Türk Sanatları Vakfı”, 11 Ekim 2008 Cumartesi günü, Tarihî Üsküdar Mevlevîhanesi binasında derslerine başladı.

Web Sitesine bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Mehmed Esad Efendi’nin, Divanyolu üzerinde Çarşıkapıdaki aile kabristanında Mehmed Sadullah Efendi ile yanyana duran kabri.

Fotoğrafta sağdaki mezar taşı Mehmed Esad Efendiye, soldaki ise Mehmed Sadullah Efendiye aittir.

Mehmed Esad Efendi’nin mezar taşı kitabesinde şöyle yazmaktadır:

Hûve’l-Hallaku’l-Bâkî /
Sadr-ı Rum-ı esbak Arabzâde /
Ârif Efendizâde Sadullah /
Edenfi mahdumu müderrisîn-i kiramdan /
merhum ve mağfurle Mehmed Es’ad /
efendinin ruhiyçün el-Fatiha /
sene 1218
fî 19 Muharrem (11 Mayıs 1803)

Yesârîzâde Mustafa İzzet Efendi’nin talebesi olan Arapzâde Mehmed Sadullah  Efendi’nin Divanyolundaki Çorlulu Ali Paşa Camisi Hazîresindeki mezâr taşı kitâbesidir.

Kitâbede şöyle yazmaktadır:

Hüve’l Bakî /
Şeyhü’l-İslâm-ı esbak /
Arabzâde Ârif Efendi /
merhûmun necl-i mükerremleri /
reîsü’l-ulemâ sabık-ı sadr-ı /
Rumeli merhum ve mağfur /
el-hac Mehmed Sadullah efendi /
ruhiyçün el-fatiha /
sene 1259 (M.1843)

Merhum Ali Alparslan bey’in Osmanlı Hat Sanatı Tarihi

isimli kitabında Arapzâde Mehmed Sadullah efendi hakkında şu bilgiler verilmiştir:

Arapzâde Mehmed Sadullah Efendi [1180-1259 / 1767-1843]

Şeyhülislam Arapzâde Atâullah Efendi’nin torunu ve Mehmed Ârif Efendi’nin oğlu olan Mehmed Sadullah, dînî bilgiler yanında nestâ’lik adlı yazıyı merak ederek Yesârî Mehmed Es’ad’dan ders gördü ve 1208/1794’te icâzetnâme aldı. Babası gibi dînî bilgiler tahsil etmiş olduğundan zamanla İstanbul kadısı oldu. Daha sonra Anadolu ve Rumeli Kazaskerliği’ne getirildi. Son olarak reîsü’l-ulemâlık vazifesinde bulundu. Vefatında İstanbul’da Çarşıkapı’daki âile mezarlığında toprağa verildi.

Sanat hayatının ilk devresinde hocasının, son devresinde de Osmanlı Türk nestâ’lik ekolünü kuran Yesârîzâde Mustafa İzzet’in üslubuna bağlı olarak eserler vermiştir. Ünlü İranlı hattat İmâd’ı taklîden yazdığı bir kıt’ası TİEM 2497 numarasındadır. Bildiğimiz celî nestâ’lik levha ve kitâbelerinin bulunduğu yerler şunlardır: İstanbul’da Devlet Matbaası üstündeki “Dâru’t-Tıbâati’l-Âmire” ibaresi (1239/1823), Sütlüce Sa’diye Dergâhı (1252/1836) ve Kütahya Mevlevîhanesi kitâbeleri.