Hezarfen Necmeddin Okyay’ın Ta’lik Piyer Loti Evi Kitabesi

Temmuz 2, 2013

PiyerLotiEvi_Kitabe_1600

İstanbul Şehremaneti’nin Piyer Loti’nin Çemberlitaş’da kısa bir süre ikâmet ettiği evin girişine bir övgü ve hatıra nişânesi olarak yerleştirdiği kitabenin Hattat’ı, Ebrûzenliği, Gülcülüğü, Hattatlığı, Okçuluğu ile ünlü Hezarfen Necmeddin Okyay’dır.

Türkçe ve Fransızca iki bölümden oluşan kitabe’nin Ta’lik yazı ile yazılmış Türkçe kısmında şöyle yazılmıştır:

1328 (M.1910)

Türklerin saadet ve felâket zamanlarında necib ve sadık dostu Fransa Encümen-i Dâniş /

azâsından Piyer Loti Binüçyüzyirmisekiz tarihinde bu evde ikâmet itmişdir.

1910

Fransızca bölümün sağ alt köşesinde “Ketebehu Necmeddin” (Bunu Necmeddin yazdı) şeklinde Necmeddin Okyay’ın imzasını görüyoruz.

Tezyinatın İsmail Hakkı Altunbezer’e ait olduğu söylenmekle birlikte kitabenin Latin harfleri ile yazılmış kısmı kimin hattıdır, bulamadım. Bilen ve sol alt köşedeki imzanın sahibini bilen yorum olarak eklerse sevinirim.

Piyer Loti Evi’nin bugünkü görünüşü:

PiyerLotiEvi_GenelGorunus

Hattat Sami Efendi’nin Celî Sülüs İki Eseri

Temmuz 2, 2013

Sülüs ve Ta’lik yazıda zirve sayılan, yazdığı, özellikle Celî eserler kendinden sonraki hattatlar tarafından başvuru kaynağı niteliğinde görülen Hattat Sami Efendi’ye ait iki adet Celî Sülüs kitabeyi paylaşıyorum. İlki Şehzade Camii kapı üzerinde, ikincisi Atik Ali Paşa Camii kapı üstünde bulunan eserlerde Nisa Suresi’nin 102.Ayet-i Kerîmesi’nin ikinci kısmı Arapça olarak yazılıdır. Meâlen: “Muhakkak ki namaz, mü’minler üzerine vakitleri belirlenmiş bir farz kılınmıştır” yazmaktadır. İki kitabe de 1314 (M:~1896) tarihlidir.

Atik Ali Paşa Camii Kapı Üstü:

AtikAliPasa_Kitabe_Perspektifsiz_1024

Şehzade Camii Kapı Üstü:

SehzadeCami_Kitabe_Perspektif_1024

Not 1: İkinci fotoğrafta bir miktar perspektif düzeltme yaptım. O nedenle sağ ve sol köşedeki harfler tam formunu yansıtmayabilir.

Not 2: Şehzade camii kapı üstü kitabesinin başında, Atik Ali Paşa Camii’ndekinden farklı olarak, fazladan, Yüce Allah buyurdu manasına gelen “Kal’Allahu Tealâ” yazılıdır.

Sami Efendi’nin imzası

SamiEfendiImza

Bereketzâde Medresesi

Şubat 28, 2012

Karaköy’de, zamanında (M.1705) Darülhadis (Hadis Medresesi) olarak yapılmış, bugün cami olarak kullanılan, kuşevleri ve köşküyle derli toplu, küçük ve sevimli yapının kitabesinin, Mehmet İbrahimgil tarafından hazırlanmış okunuşu ve anlamı, diğer birçok tarihi yapıdakinin aksine binanın duvarına asılmış. Yolu düşmemiş olanlar için aşağıda aktarmış olduk.

 

 

 

Kethûda-yı Valide Sultan-ı kerrûbi-şiyem / Ol Semiyy-i mefhar-ı alem hıdivv-i kâm-rân / Bu mübarek bukayı Allah içün bünyad edib

Oldu tüllab-ı ülûma hayr ile rahat-resan / Eyleye beyza-ziyamişkat-i a’malin Hûda / Müstefiz oldukça bunda zümre-i danişveran

Tâîbatahsin edib hâtif dedi tarihini / “Oldu bu dar’ul-hadis’i bî bedel sahn-ı cinân”

1117 Hicri (1705 Milâdî)

Padişahın melek huylu anasının kahyası ve Peygamberimizin adaşı olan Bahtiyar, Vezir, bu mübarek yeri Allah için yaptırıp ilim öğrenenlere hayr ile rahatlık götürmüş oldu. Burada okuyanlar feyiz buldukça Allah onun işlerini bir lambası gibi ak eyleye. Tâib isimli şair beğenerek buranın ebced hesabı ile tarihini düşürdü. “Bedeli bulunmayan bir mektebi cennet meydanı oldu.” Padişah 3.Ahmet validesi Gülnûş Emetullah Sultan

Aişe hanım Kabri

Aralık 8, 2011

Vefa, Atıf Efendi yazma Eserler Kütüphanesi karşı aralığında, Molla Şemsettin Güranî Camiî karşısındaki kabristanda objektifimize takılan 200 yaşında bir mezar taşı kitabesidir.

 Şefaat Ya Rasulallah /

Lâ İlâhe İllallah Muhammed’ur-Rasulullah /

Kimseye baki değildir çünki dehr-i sübut /

Gel oku ihlasla bir fatiha etme sükût /

El-Hac Emin Ağa’nın zevcesi /

Merhume cennet mekân Aişe /

hatun ruhiyçün fatiha /

Sene 1225

fi 22 C. (Cemziyelahir)

(24 Temmuz 1810)

 

 

Beyazıt Devlet Kütüphanesi Kitabesi

Ekim 31, 2010

Beyazıt Devlet Kütüphanesi, II.Abdülhamid döneminde ve Şahsi bütçesinden de ayırdığı para ile, 1884 yılında, Kütüphane-i Umumî-i Osmanî adı ile Türkiye’nin ilk Millî kütüphanesi olarak, dualarla açılmıştır. 2009 yılında 125.yaşını dolduran kütüphanede bugün 600.000 üzerinde eser istifadeye sunulmuş durumdadır.

Kitabe, Kütüphane’nin Kütüphane olarak kullanılmak üzere düzenlenmeye başlandığı tarih olan hicri 1300, Miladi 1882 tarihlidir. Kitabede tarih düşüren olarak Saib ismi geçmektedir. Bu zât, İlmiyle ve hafızasıyla dünyaca ünlü, Ayaklı kütüphanelerimizin başında gelen, Kütüphane-i Umumî-i Osmanî’nin ikinci Hâfız-ı Kütüb’ü olan İsmail Sâib Sencer midir bilmiyorum zîra İsmail Sâib Sencer, hicri 1313 tarihinde, kitabe tarihinden 13 sene sonra, kütüphane 2.Hâfız-ı Kütübü olarak göreve atanmıştır. Bilenler bizi de aydınlatabilirse memnun olurum.

Orta kitabe Celî Sülüs, sağdaki ve soldaki kitabeler Celî Ta’lik hattıdır.

Orta Kitabe

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kütübhane-i Umumî-i Osmanî
1300 (M.~1882)

Sağdaki kitabe

 

 

 

 

Şehinşah-ı devran, idüb himmet | umuma kütübhâne yapdı nigû /
Bu Abdülhamid Han’ın Âsârıdır | felek etse lâik buna serfürû /
Didi tam tarih Saib kulu | açıldı umûmî kütüphane bu

nigû: f. Güzel, iyi
felek: Gök
serfürû: f. Baş eğme

Soldaki Kitabe

 

 

 

 

Hazret-i Abdülhamid Han lütf idüb | yapdi bir darü’l-kütüb gayet güzel /
Ol Şehinşah-ı maarifperverin | ömrün efzun ide Hak Azze ve Celle /
Çakr-ı Saib didi tarihi tam | bu kütüphane-i umumî bî-bedel
1301 (M.~1883)

efzun: f. fazla, çok ziyade

Not: Resimler aşağıdan çekildiği için perspektifi düzeltmek adına fotoğraflarda düzenleme yapıldı, bu sebeple hatlarda bir miktar bozulma hissedilebilir.


Kanuni Sultan Süleyman Çeşmesi

Ocak 3, 2010

BuyukCekmeceCesme

İstanbul’da Büyükçekmece ilçesinde bulunan Kanuni Sultan Süleyman köprüsü, 1566 yılında, Kanuni Sultan Süleyman tarafından, Zigetvar Seferi’ne çıkarken Kurşunlu Han ve Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü ile birlikte Mimar Sinan’a inşa ettirilmiştir.

Muhakkak hat ile yazılmış kitabesinde şöyle yazılıdır:

Kaçan bu çeşmesarı iddi bünyâd / Süleyman Han Sultan-ı muzaffer
Didi tarihin ânın ehl-i tarih / Yine akdı cihana ab-ı kevser

Sene 974 (M.1566)

Safranbolu Köprülü Mehmet Paşa Muvakkithanesi ve Mücevher Ebced

Aralık 21, 2009

Muvakkithane Kitabesi

Köprülü Mehmet Paşa’nın Safranbolu’da yaptırdığı, 1661 yılında ibadete açılan Camii avlusundaki, Kütüphane ve Muvakkithane’den, Muvakkithaneye ait kitabedir. Kitabede Ta’lik yazı ile şöyle yazılmıştır:

Bu vakfî Köprülüzade Mehmed Paşa merhumun | olub bünyad kıldı cümle ehl-i beldeyi ihya /
Yapıldı camisi yanına bir de kütübhane | bekâda ruh-i pakın rahmete gark eyleye Mevlâ /
Tanin-endazdır her saatin rakkasi gerdune | Bu yerlerde nazirin görmemişdir din ü dünya /
Mücevher saat-âsâ bak Kerîmi yazdı tarihin | Bina oldu ne alî bu muvakkithâne-i valâ /
H.1274 M.~1857

Kitabenin tarihi, sadece Noktalı harflerin hesaba alındığı mücevher ebced hesabı yöntemiyle düşülmüştür.

Tarihin noktalı olarak düşürüleceğine önceden mu’cem, cevher, cevherîn, cevâhir, mücevher, gevher, güher, menkût gibi
sözlerle işaret edilir. Burada, son satırdaki Mücevher kelimesi ile buna işaret edilmiştir.

Bu durumda kitabenin tarihi, “ Bina oldu ne alî bu muvakkithâne-i valâ” mısra’ındaki noktalı harfler hesaba alındığında; be(2) + nun(50) + ye(10) + nun(50) + ye(10) + be(2) + kaf(100) + te(400) + ha(600) + nun(50) = 1274 Hicri olarak bulunur. Bu da Milâdî 1857 senesine denk gelir.

Kitabedeki bazı kelimeler:
tanin: tınlamak, çınlamak
tanin-endâz: çınlayan, tınlayan
saat-âsâ: saat gibi
muvakkithane: zaman ölçümü yapılan yer, vaktin tayin edildiği yer
nazir(e): denk, eş, örnek, benzeyen
gerdun: dünya, felek

Üsküdar Mevlevîhanesi Şerife hanım kabri

Şubat 1, 2009
SerifeHanim_01

SerifeHanim 1

SerifeHanim_02

SerifeHanim 2

Üsküdar İmrahor, Ayazma mahallesi, Doğancılar caddesi üzerinde bulunan Üsküdar Mevlevîhanesi hazîresinde medfun bulunan Üsküdar Mevlevîhanesi yedinci(?) postnişîni Ahmed Arif Efendinin kızı Şerife hanımın, güzel bir hanım mezar taşı başlığı örneği de olan mezar taşı kitabesinde Ta’lik yazı ile şöyle yazmaktadır:

Ya Hazreti Muhammed Mevlâna Celâleddin-i Rûmî /

Üsküdar Mevlevîhanesi /
Postnişini Reşadetlû /
Ahmed Arif Efendi /
hazretlerinin kerîmesi /
ve Hafız Süleyman efendinin /
halîlesi merhume ve mağfurleha /
Şerife Saliha Hermez? hanımın /
Ruh-ı şerifi içün e’l-Fatiha /
fi 15 sene 1284 Safer (17 Haziran 1867) /
nemekahu Mısrî

Albaraka Türk Hat Yarışması – Celi Ta’lik ikincisi

Kasım 25, 2008

talik-tahsin-kurt

Albaraka Türk 2008 Hat Yarışmasında Celi Ta’lik dalında maalesef birinciliğe laik bir eser bulunamadı. Tahsin Kurt bey’in Celi Ta’lik kıtası ikincilik ödülünün sahibi oldu. Kıtada şöyle yazılıdır:

Susuz değirmenlerin ne ile döner çarhı /

Kerem etmeyen beyin fakirden nedir farkı

Albaraka Türk Geleneksel Hat Yarışması 2008

Kasım 24, 2008

al-baraka-turk-yarisma_rYardımseverlik temalı 2008 Albaraka Türk Hat Yarışması sonuçlandı. Kazanan sanatçılara buradan ulaşabilirsiniz.

Dereceye giren eserler Ayasofya Camii müzesinde Üst Galeride (üst kat) 30 Kasım 2008’e kadar sergilenecek.

Eserlerin küçük boyutta resimlerinin yer aldığı sergi broşürünü PDF olarak buradan indirebilirsiniz.

2005 yılında düzenlenen ilk Albaraka Türk Hat Yarışması eser kataoğuna da PDF olarak buradan ulaşabilirsiniz.

ayasofyaustgaleri

Geleneksel Türk Kitap Sanatları: Bugünün Ustaları Sergisi

Kasım 1, 2008

Tüyap, 27.İstanbul Kitap Fuarında 2010 İstanbul Avrupa Kültür Başkenti Ajansı tarafından düzenlenen “Geleneksel Türk Kitap Sanatları: Bugünün Ustaları” sergisi bugün (01.11.2008 Cumartesi) sanatseverlerle buluştu.

Sergide, Ebru, Hüsn-i Hat, Tezhib, Minyatür, Ciltçilik alanlarında Alparslan Babaoğlu, Sadrettin Özçimi, Davut Bektaş, Osman Özçay gibi günümüz ustalarının ellerinden çıkan çok kıymetli eserler sergileniyor.

Beylikdüzü Tüyap Fuar merkezinde, 27.İstanbul Kitap Fuarı bünyesinde 6.Salon 102A standında bulunan sergi, 1-9 Kasım tarihleri arasında gezilebilecek.

Soldaki resimde Davut Bektaş hocanın Celî Sülüs Besmelesi önünde, sergide eserleri bulunan ustalar ve emeği geçenler görülüyor.

Sülüs, Nesih, Ta’lik ve Divanî’de Sıhhât

Ekim 27, 2008

Kıymeti kaybedildiğinde anlaşılan nimetlerin başında gelen ve yitirildiğinde başka hiçbir şeyde kıymet bırakmayan sağlıkla ilgili, Kanunî Sultan Süleyman’ın anlam dolu gazelinin, Yazının devamını oku »

Hattat Davut Bektaş

Ekim 26, 2008

Günümüz Hüsn-i Hat ustalarından Davut Bektaş hocanın, kendi eserlerini, Şevki Efendi’nin ve Bakkal Arif Efendi’nin Meşk Murakkalarını yüksek çözünürlükle istifadeye sunduğu sitesine buradan ulaşabilirsiniz.

Sol tarafta görünen eser, Davut Bektaş hocanın Müsenna Celî Sülüs bir istifidir. Ya Vedûd yazılıdır.

Vedûd, Allah’ın (c.c.) isimlerinden birisidir ve Seven, bütün mahlukatın hayrını isteyen, onlara ihsan eden anlamını taşır.

Klâsik Türk Sanatları Vakfı

Ekim 12, 2008

12 Klasik Türk Sanatı dalında, ve beraberinde Temel Sanat Bilgisi, Sanat Tarihi ve Osmanlıca gibi Klasik Sanatları tamamlayıcı dallarda da ders verecek olan, “Klasik Türk Sanatları Vakfı”, 11 Ekim 2008 Cumartesi günü, Tarihî Üsküdar Mevlevîhanesi binasında derslerine başladı.

Web Sitesine bu bağlantıdan ulaşabilirsiniz.

Arapzâde Mehmed Esad Efendi

Ağustos 30, 2008

Mehmed Esad Efendi’nin, Divanyolu üzerinde Çarşıkapıdaki aile kabristanında Mehmed Sadullah Efendi ile yanyana duran kabri.

Fotoğrafta sağdaki mezar taşı Mehmed Esad Efendiye, soldaki ise Mehmed Sadullah Efendiye aittir.

Mehmed Esad Efendi’nin mezar taşı kitabesinde şöyle yazmaktadır:

Hûve’l-Hallaku’l-Bâkî /
Sadr-ı Rum-ı esbak Arabzâde /
Ârif Efendizâde Sadullah /
Edenfi mahdumu müderrisîn-i kiramdan /
merhum ve mağfurle Mehmed Es’ad /
efendinin ruhiyçün el-Fatiha /
sene 1218
fî 19 Muharrem (11 Mayıs 1803)